Έπειτα από χρόνια πολιτικής αστάθειας, πολεμικών συγκρούσεων σε πολλαπλά μέτωπα και εντεινόμενων κοινωνικών διαιρέσεων, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πέντε πιθανά σενάρια
Οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, που έχουν προγραμματιστεί για τις 25 Νοεμβρίου, διεξάγονται σε ένα ιδιαίτερα ασταθές πολιτικό περιβάλλον.
Έπειτα από χρόνια πολιτικής αστάθειας, πολεμικών συγκρούσεων σε πολλαπλά μέτωπα και εντεινόμενων κοινωνικών διαιρέσεων, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πέντε πιθανά σενάρια: από την αναβολή ή τη διατάραξη της εκλογικής διαδικασίας και το πολιτικό αδιέξοδο έως τη νίκη του Netanyahu, τον σχηματισμό κυβέρνησης από την αντιπολίτευση ή τη συγκρότηση ενός ευρύτερου κυβερνητικού συνασπισμού με στόχο την υπέρβαση της κρίσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Khabarfoori, ο Amichai Magen, διευθυντής του Προγράμματος Ισραηλινών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Stanford, χαρακτηρίζει, σε άρθρο του στο περιοδικό «American Perps», τις εκλογές αυτές καθοριστική δοκιμασία για το μέλλον της χώρας.
Όπως επισημαίνει, το εύρος των πιθανών εκβάσεων καταδεικνύει πόσο εύθραυστο έχει καταστεί το πολιτικό σύστημα του Ισραήλ.
1. Αναβολή των εκλογών ή σοβαρή διατάραξη της ψηφοφορίας
Το πρώτο σενάριο αφορά την αναβολή των εκλογών ή την εκτεταμένη αναστάτωση που θα μπορούσε να καταστήσει αδύνατη τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας σε ορισμένες περιοχές του Ισραήλ.
Ως πιθανοί παράγοντες αναφέρονται οι συνεχιζόμενες εντάσεις με το Ιράν, τον Λίβανο και τη Γάζα, το ενδεχόμενο πυραυλικών επιθέσεων, καθώς και πιθανές εσωτερικές αναταραχές.
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που επικαλείται το άρθρο, σημαντικό ποσοστό των Ισραηλινών πολιτών εκφράζει ανησυχίες σχετικά με την ακεραιότητα της εκλογικής διαδικασίας.
Ωστόσο, η αναβολή των εκλογών δεν μπορεί να αποφασιστεί μονομερώς από την κυβέρνηση, καθώς απαιτείται νομοθετική έγκριση από πλειοψηφία δύο τρίτων στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο.
Κατά τον Magen, ο σημαντικότερος κίνδυνος ενδέχεται να μην είναι η ίδια η αναβολή, αλλά η απώλεια της εμπιστοσύνης των πολιτών στο εκλογικό αποτέλεσμα.
Εάν οι εκλογές ολοκληρωθούν με οριακή διαφορά υπέρ των αντιπάλων του Netanyahu, οι αμφισβητήσεις της νομιμότητάς τους θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν συνταγματική κρίση, καθώς δεν υπάρχουν κοινά αποδεκτοί κανόνες για την επίλυση μιας τέτοιας αντιπαράθεσης.
2. Πολιτικό αδιέξοδο: Το πιθανότερο σενάριο
Το δεύτερο σενάριο, το οποίο ο αρθρογράφος θεωρεί πιθανότερο, είναι η αδυναμία και των δύο πολιτικών στρατοπέδων να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών στην Κνεσέτ, η οποία αριθμεί συνολικά 120 έδρες.
Οι εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στο άρθρο αποδίδουν περίπου 54 έδρες στο στρατόπεδο που αντιτίθεται στον Netanyahu και 52 έως 54 έδρες στον κυβερνητικό συνασπισμό που τον στηρίζει.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ακόμη και η είσοδος ή η αποτυχία ενός μικρού κόμματος να υπερβεί το εκλογικό όριο θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Ένα τέτοιο αδιέξοδο θα μπορούσε να οδηγήσει στην παραμονή του Netanyahu στην πρωθυπουργία ως επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης, έως ότου καταστεί δυνατός ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης.
Παράλληλα, θα είχε τη δυνατότητα να αξιοποιήσει το διάστημα αυτό για να αποδυναμώσει τη συνοχή της αντιπολίτευσης και να επιδιώξει την προκήρυξη νέων πρόωρων εκλογών τον Απρίλιο του 2027.
3. Νίκη του Netanyahu και ενίσχυση της θρησκευτικής δεξιάς
Το τρίτο σενάριο προβλέπει τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης υπό τον Netanyahu, με οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να προκύψει από την αυξημένη συμμετοχή των δεξιών ψηφοφόρων, τη μειωμένη συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ ή τις καλύτερες επιδόσεις μικρότερων δεξιών κομμάτων.
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Netanyahu προβάλλει την εμπειρία του σε ζητήματα ασφάλειας και τη στάση του απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις. Οι υποστηρικτές του, από την πλευρά τους, παρουσιάζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Hezbollah και του Ιράν ως επιτεύγματα της κυβέρνησής του.
Οι αντίπαλοί του, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η παραμονή του στην εξουσία θα μπορούσε να οδηγήσει στην περαιτέρω προώθηση των αμφιλεγόμενων δικαστικών μεταρρυθμίσεων, στην ενίσχυση θρησκευτικών και εθνικιστικών κινημάτων και στην υιοθέτηση ακόμη αυστηρότερων πολιτικών απέναντι στους Παλαιστινίους.
4. Νίκη της αντιπολίτευσης: Μια εύθραυστη κυβέρνηση
Στο τέταρτο σενάριο, το στρατόπεδο που αντιτίθεται στον Netanyahu καταφέρνει να σχηματίσει κυβέρνηση.
Ωστόσο, η αντιπολίτευση δεν αποτελεί ένα ιδεολογικά ομοιογενές σύνολο, καθώς το βασικό στοιχείο που ενώνει τις διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις της είναι κυρίως η επιθυμία απομάκρυνσης του σημερινού πρωθυπουργού.
Για να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η αντιπολίτευση ενδέχεται να χρειαστεί τη στήριξη μικρότερων δεξιών κομμάτων ή αραβικών πολιτικών σχηματισμών.
Οι διαφωνίες, όμως, σχετικά με την πολιτική ασφάλειας, τα θρησκευτικά ζητήματα και τη στρατιωτική θητεία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη συνοχή και τη μακροβιότητα μιας τέτοιας κυβέρνησης.
Ένα από τα σημαντικότερα πεδία αντιπαράθεσης είναι η εξαίρεση των υπερορθόδοξων Εβραίων ανδρών από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.
Η αυξανόμενη επιβάρυνση των εφέδρων και των οικογενειών τους εξαιτίας του πολέμου έχει αναδείξει το ζήτημα σε ένα από τα κεντρικά θέματα της εκλογικής αναμέτρησης.
Ο Magen εκτιμά ότι ο Avigdor Lieberman θα μπορούσε να αποτελέσει πιθανό υποψήφιο για την πρωθυπουργία, χάρη στην εμπειρία του σε θέματα ασφάλειας και στη δυνατότητά του να διαπραγματεύεται με διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις.
5. Ένας ευρύτερος και συμπεριληπτικός συνασπισμός: Η πιο ελπιδοφόρα διέξοδος
Το πέμπτο σενάριο, το οποίο ο αρθρογράφος θεωρεί το πλέον επιθυμητό, αφορά τον σχηματισμό μιας μετριοπαθούς και συμπεριληπτικής κυβέρνησης, η οποία θα υπερέβαινε τον παραδοσιακό διαχωρισμό ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους αντιπάλους του Netanyahu.
Ένας τέτοιος συνασπισμός θα μπορούσε να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στη στρατιωτική θητεία και στη λειτουργία των πολιτικών θεσμών, να αντιμετωπίσει τη βία των εποίκων και να ενισχύσει την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
Ωστόσο, η συγκρότησή του θα απαιτούσε πιθανότατα μια ουσιαστική αλλαγή στις πολιτικές και περιφερειακές συνθήκες.
Αυτή θα μπορούσε να προκύψει είτε μέσα από μια νέα κρίση ασφάλειας που θα ωθούσε τις πολιτικές δυνάμεις σε συνεννόηση είτε μέσω μιας ευρύτερης περιφερειακής συμφωνίας και προόδου προς την εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, η αποχώρηση του Netanyahu από την πολιτική σκηνή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για συνεργασία μεταξύ του Likud και δυνάμεων της αντιπολίτευσης.
Ορισμένοι ηγέτες της αντιπολίτευσης εμφανίζονται πρόθυμοι να διαπραγματευτούν με το Likud, χωρίς όμως να επιθυμούν τη συμμετοχή τους σε έναν συνασπισμό υπό την προσωπική ηγεσία του Netanyahu.
www.bankingnews.gr
Έπειτα από χρόνια πολιτικής αστάθειας, πολεμικών συγκρούσεων σε πολλαπλά μέτωπα και εντεινόμενων κοινωνικών διαιρέσεων, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πέντε πιθανά σενάρια: από την αναβολή ή τη διατάραξη της εκλογικής διαδικασίας και το πολιτικό αδιέξοδο έως τη νίκη του Netanyahu, τον σχηματισμό κυβέρνησης από την αντιπολίτευση ή τη συγκρότηση ενός ευρύτερου κυβερνητικού συνασπισμού με στόχο την υπέρβαση της κρίσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Khabarfoori, ο Amichai Magen, διευθυντής του Προγράμματος Ισραηλινών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Stanford, χαρακτηρίζει, σε άρθρο του στο περιοδικό «American Perps», τις εκλογές αυτές καθοριστική δοκιμασία για το μέλλον της χώρας.
Όπως επισημαίνει, το εύρος των πιθανών εκβάσεων καταδεικνύει πόσο εύθραυστο έχει καταστεί το πολιτικό σύστημα του Ισραήλ.
1. Αναβολή των εκλογών ή σοβαρή διατάραξη της ψηφοφορίας
Το πρώτο σενάριο αφορά την αναβολή των εκλογών ή την εκτεταμένη αναστάτωση που θα μπορούσε να καταστήσει αδύνατη τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας σε ορισμένες περιοχές του Ισραήλ.
Ως πιθανοί παράγοντες αναφέρονται οι συνεχιζόμενες εντάσεις με το Ιράν, τον Λίβανο και τη Γάζα, το ενδεχόμενο πυραυλικών επιθέσεων, καθώς και πιθανές εσωτερικές αναταραχές.
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που επικαλείται το άρθρο, σημαντικό ποσοστό των Ισραηλινών πολιτών εκφράζει ανησυχίες σχετικά με την ακεραιότητα της εκλογικής διαδικασίας.
Ωστόσο, η αναβολή των εκλογών δεν μπορεί να αποφασιστεί μονομερώς από την κυβέρνηση, καθώς απαιτείται νομοθετική έγκριση από πλειοψηφία δύο τρίτων στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο.
Κατά τον Magen, ο σημαντικότερος κίνδυνος ενδέχεται να μην είναι η ίδια η αναβολή, αλλά η απώλεια της εμπιστοσύνης των πολιτών στο εκλογικό αποτέλεσμα.
Εάν οι εκλογές ολοκληρωθούν με οριακή διαφορά υπέρ των αντιπάλων του Netanyahu, οι αμφισβητήσεις της νομιμότητάς τους θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν συνταγματική κρίση, καθώς δεν υπάρχουν κοινά αποδεκτοί κανόνες για την επίλυση μιας τέτοιας αντιπαράθεσης.
2. Πολιτικό αδιέξοδο: Το πιθανότερο σενάριο
Το δεύτερο σενάριο, το οποίο ο αρθρογράφος θεωρεί πιθανότερο, είναι η αδυναμία και των δύο πολιτικών στρατοπέδων να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών στην Κνεσέτ, η οποία αριθμεί συνολικά 120 έδρες.
Οι εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στο άρθρο αποδίδουν περίπου 54 έδρες στο στρατόπεδο που αντιτίθεται στον Netanyahu και 52 έως 54 έδρες στον κυβερνητικό συνασπισμό που τον στηρίζει.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ακόμη και η είσοδος ή η αποτυχία ενός μικρού κόμματος να υπερβεί το εκλογικό όριο θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Ένα τέτοιο αδιέξοδο θα μπορούσε να οδηγήσει στην παραμονή του Netanyahu στην πρωθυπουργία ως επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης, έως ότου καταστεί δυνατός ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης.
Παράλληλα, θα είχε τη δυνατότητα να αξιοποιήσει το διάστημα αυτό για να αποδυναμώσει τη συνοχή της αντιπολίτευσης και να επιδιώξει την προκήρυξη νέων πρόωρων εκλογών τον Απρίλιο του 2027.
3. Νίκη του Netanyahu και ενίσχυση της θρησκευτικής δεξιάς
Το τρίτο σενάριο προβλέπει τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης υπό τον Netanyahu, με οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να προκύψει από την αυξημένη συμμετοχή των δεξιών ψηφοφόρων, τη μειωμένη συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ ή τις καλύτερες επιδόσεις μικρότερων δεξιών κομμάτων.
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Netanyahu προβάλλει την εμπειρία του σε ζητήματα ασφάλειας και τη στάση του απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις. Οι υποστηρικτές του, από την πλευρά τους, παρουσιάζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Hezbollah και του Ιράν ως επιτεύγματα της κυβέρνησής του.
Οι αντίπαλοί του, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η παραμονή του στην εξουσία θα μπορούσε να οδηγήσει στην περαιτέρω προώθηση των αμφιλεγόμενων δικαστικών μεταρρυθμίσεων, στην ενίσχυση θρησκευτικών και εθνικιστικών κινημάτων και στην υιοθέτηση ακόμη αυστηρότερων πολιτικών απέναντι στους Παλαιστινίους.
4. Νίκη της αντιπολίτευσης: Μια εύθραυστη κυβέρνηση
Στο τέταρτο σενάριο, το στρατόπεδο που αντιτίθεται στον Netanyahu καταφέρνει να σχηματίσει κυβέρνηση.
Ωστόσο, η αντιπολίτευση δεν αποτελεί ένα ιδεολογικά ομοιογενές σύνολο, καθώς το βασικό στοιχείο που ενώνει τις διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις της είναι κυρίως η επιθυμία απομάκρυνσης του σημερινού πρωθυπουργού.
Για να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η αντιπολίτευση ενδέχεται να χρειαστεί τη στήριξη μικρότερων δεξιών κομμάτων ή αραβικών πολιτικών σχηματισμών.
Οι διαφωνίες, όμως, σχετικά με την πολιτική ασφάλειας, τα θρησκευτικά ζητήματα και τη στρατιωτική θητεία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη συνοχή και τη μακροβιότητα μιας τέτοιας κυβέρνησης.
Ένα από τα σημαντικότερα πεδία αντιπαράθεσης είναι η εξαίρεση των υπερορθόδοξων Εβραίων ανδρών από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.
Η αυξανόμενη επιβάρυνση των εφέδρων και των οικογενειών τους εξαιτίας του πολέμου έχει αναδείξει το ζήτημα σε ένα από τα κεντρικά θέματα της εκλογικής αναμέτρησης.
Ο Magen εκτιμά ότι ο Avigdor Lieberman θα μπορούσε να αποτελέσει πιθανό υποψήφιο για την πρωθυπουργία, χάρη στην εμπειρία του σε θέματα ασφάλειας και στη δυνατότητά του να διαπραγματεύεται με διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις.
5. Ένας ευρύτερος και συμπεριληπτικός συνασπισμός: Η πιο ελπιδοφόρα διέξοδος
Το πέμπτο σενάριο, το οποίο ο αρθρογράφος θεωρεί το πλέον επιθυμητό, αφορά τον σχηματισμό μιας μετριοπαθούς και συμπεριληπτικής κυβέρνησης, η οποία θα υπερέβαινε τον παραδοσιακό διαχωρισμό ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους αντιπάλους του Netanyahu.
Ένας τέτοιος συνασπισμός θα μπορούσε να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στη στρατιωτική θητεία και στη λειτουργία των πολιτικών θεσμών, να αντιμετωπίσει τη βία των εποίκων και να ενισχύσει την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
Ωστόσο, η συγκρότησή του θα απαιτούσε πιθανότατα μια ουσιαστική αλλαγή στις πολιτικές και περιφερειακές συνθήκες.
Αυτή θα μπορούσε να προκύψει είτε μέσα από μια νέα κρίση ασφάλειας που θα ωθούσε τις πολιτικές δυνάμεις σε συνεννόηση είτε μέσω μιας ευρύτερης περιφερειακής συμφωνίας και προόδου προς την εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, η αποχώρηση του Netanyahu από την πολιτική σκηνή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για συνεργασία μεταξύ του Likud και δυνάμεων της αντιπολίτευσης.
Ορισμένοι ηγέτες της αντιπολίτευσης εμφανίζονται πρόθυμοι να διαπραγματευτούν με το Likud, χωρίς όμως να επιθυμούν τη συμμετοχή τους σε έναν συνασπισμό υπό την προσωπική ηγεσία του Netanyahu.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών